Komodhitas holtikultura ngadhepi tantangan abot akibat owah-owahan iklim global. Owah-owahan iklim mau nggawa dhampak nggegirisi, yaiku nggenjot nak kumanake ama penyakit tanduran. Sadhar wigatine holtikultura tumrap sektor pangan dhalem negri, Kementerian Pertanian (Kementan) ngetog kekuwatan mbudidaya nrenggalani serangan ama kasebut liwat maneka cara. Holtikultura klebu komodhitas sing dieman-eman jalaran ya mung sektor kuwi sing bisa nyawisake gizi saka protein nabati. Holtikultura uga duwe andhil gedhe ngundhakake karaharjane petani sarta asok kontribusi marang perekonomian nasional.
Ora mung kuwi, holtikultura mujudake faktor penting kanggo nyengkuyung program ketahanan pangan pamarentah, utamane sing diasilake saka komodhitas sayuran lan woh-wohan. Saengga yen diwawas luwih adoh, sektor holtikultura iki diakoni apa ora wis nguwati ketahanan pangan ing tingkat nasional apadene global. Nanging, sing jenenge tanduran pangan mesthi rentan diserang ama sing tundhone bisa njalari gagal panen. Kejaba prodhuktivitase mrosot, mutune uga anjlog.
Kanggo ngadhepi tantangan kuwi, Direktur Jenderal Holtikultura Kementeran Pertanian Muhammad Taufiq Rotule njurung pengembangan klaster holtikultura kang nyukupi syarat skala ekonomi. Tujuwane amrih kuwalitas prodhuksi taneman sing diasilake wimbuh becik, satemah anggone para petani makarya nggarap lahan luwih fokus, efisien lan akhire bahan pangan mau kompetitif ing pasaran.
Intine, panglompokan klaster holtikultura mengku karep ngrembakakake komodhitas strategis iku kanggo ngundhakake karaharjane petani, ekonomi daerah, lan devisa negara lumantar sentra prodhuktsi kang diorganisir. Komodhitas holtikultura sing digolongake strategis antara liya lombok, brambang, woh-wohan lan taneman hias. Saka klaster-klaster kuwi bakal ditlusuri komodhitas apa wae sing lagi dibutuhake pasar global.
Pendekatan sistem klaster mau bisa mbukak peluang timbule kemitraan agribisnis, industri pengolahan, lan pasar ekspor. Mula samubarang sing gegayutan karo strategi “pengklasteran” perlu diprioritasake. Utamane cumawise bibit kuwalitas unggul sing tahan gempurane owah-owahan iklim. Strategi liyane yaiku mbrastha ama penyakit kanthi cara kang ramah lingkungan utawa good agricultural practices.
Nanging ora cukup tekan semono wae. Strategi-strategi apa sing kudu ditindakake sawise holtikultura mau dipanen, uga perlu disiapake wiwit awal. Upamane, mbangun fasilitas-fasilitas ing kawasan strategis amrih nyuda metune biaya logistik dhistribusi kang luwih prasaja. Sebab sasuwene iki adohe fasilitas panampungan panenan holtikultura nyebabake rega ndedel dhuwur. Mula fasilitas sing arupa pambangunan rumah pengemasan, dalan kang mulus, sarta gudhang panyimpenan (cold storage), penting enggal diwujudake kanggo nyengkuyung petani ngundhakake kuwalitas prodhuk lan keuntungan.
Mungguhe Kementan, ngrumat komodhitas holtikultura wiwit sadurunge panen nganti sawise dirontog asile, wis dadi bidhang tugase. Apamaneh sawise isu swasembada pangan dadi prioritas utamane Presiden Prabowo sasuwene njabat. Saengga ngembangake fasilitas pengolahan holtikultura kanggo petani cilik lan UMKM bakal mangaribawani undhake nilai tambah, ndawakake wanci panyimpenan, njembarake diversifikasi prodhuk, lan nambah entuk-entukane petani liwat akses menyang pasar-pasar kang kuwalitase dhuwur. Kanthi maneka warna cara sing ditempuh, pengembangan klaster holtikultura adhedhasar skala ekonomi mau bakal ngundhakake prodhuktivitas lan nilai tambah. Temtu wae holtikultura sing perlu didandani ora mung angger, nanging jinise taneman holtikultura kang duwe ‘posisi tawar’ ing pasar global saengga kompetitif karo prodhuk holtikultura saka liya negara. (Antara/Dr. Sardi Duryatmo, MSi)
Panulis : Antara
Edhitor : Tim Redhaksi Panjebar Semangat Digital
