Pemerintah Kota (Pemkot) Surabaya terus ngencengi komitmené kanggo ngayomi klompok ‘rentan’, utamané wanita lan anak sawisé pisahan. Liwat integrasi data antarané Dinas Kependudukan dan Pencatatan Sipil (Dispendukcapil) lan Pengadilan Agama (PA), Pemkot Surabaya ngecakake langkah tegas yaiku nggantung layanan administrasi kependudukan (Adminduk) tumrape wong lanang sing ora netepi kuwajiban nafkah selaras putusan pengadilan.
Walikota Surabaya, Eri Cahyadi, ngandhakake yen kawicaksanan sing dicakake wiwit 2023 iku muncul saka rasa prihatiné sawise nemokake akèh ibu tunggal sing kangelan nyukupi kulawargane amarga ora dinafkahi tilas sisihane.
“Nalika aku mudhun menyang lapangan, akèh ibu-ibu ngaku, Pak aku wis ora bisa nyambutgawe manèh, endi bojone? Pranyata wis pisah lan ora dinafkahi. Mangerteni bab iku, aku nemoni Ketua PA,” ujare Walikota Eri Cahyadi, Minggu (5/4/2026).
Pak Eri nerangaké, sawise nliti amar putusan ing PA Kutha Surabaya, ana aturan yen saben wong lanang sing pisah karo bojone kudu menehi nafkah sawenehing wulan selaras putusan pengadilan.
“Tegese rak duwé kuwajiban, ing kono tak kandhakake marang Ketua PA, yen pemerintah kudu mbantu lan nguwati kelompok rentan iki (wanita lan anake). Mula aku minangka Walikota sing dipercaya warga Surabaya, dak jaluk supaya dilebokaké ing putusan iku yen kudu menehi nafkah, lan yen durung bakal ora dibacutake KTP-é,” kandhané.
Walikota Eri nandhesake yen sanajan pasangan bebojoan wis pisah, tanggung jawab marang anak tetep ana ing bapaké.
“Arep kawin manèh, nanging ora gelem ngramut anake. Amarga ora ana sing jenengé tilas anak, amarga iku darah dagingé sing lanang, lan ajenana wong wadon. Mula dheweke duwé kuwajiban menehi nafkah, yen ora nafkahi ya ora dibacutake layanan KTP-é, lan dheweke ora bisa oleh layanan publik,” tandhese.
Walikota Eri uga njamin yen kebijakan nggantung layanan KTP ing Surabaya wis dikoordinasi karo pemerintah pusat lan ora permanen. Layanané bakal dibukak manèh yen kuwajiban nafkahi wis ditindakake.
“Yen pranyata dheweke duwé utang (kewajiban) telung wulan banjur rabi manèh utawa lali, ya dibayar dhisik nembe kita bukak (layanané). Yen ing wulan kapapat mbayar, banjur (kewajibané) siji, loro, telung wulan ora dibayar, ya ora dibukak aksesé. Iki minangka pangeling-eling yen mantan bojo ora oleh nglalekake nasibe anak lan bojone,” ujare.
Mula, Walikota Eri uga ngajab kabeh wong lanang ing Surabaya supaya ora nglirwakake kewajibané minangka bojo lan tetep ngurmati wong wadon lan anak-anake minangka kelompok rentan.
“Mula tulung ajeni kelompok sing rentan iki, wanita lan bocah-bocah. Mula ora bakal tau tak bukakake layanan KTP-é yen durung mbayar lan nindakake sing diputusaké pengadilan,” pangajabe.
Sauntara iku, Kepala Dinkominfo Kutha Surabaya, Eddy Christijanto, sing sadurungé njabat Kepala Dispendukcapil iki nerangké yen kebijakan ksb gathuk langsung karo dashboard PA, saengga petugas bisa ngawasi data Sistem Informasi Administrasi Kependudukan (SIAK) kanthi otomatis.
Kajaba iku, sistem ksb uga bakal ngirim notifikasi yen ana warga sing isih nduwéni tunggakan kuwajiban sawisé pegatan.
“Dudu diblokir, nanging layanan kependudukané bakal muncul notice lan ora bakal dibacutake. Ing E-Kitir bakal muncul jawaban yen pemohon durung netepi kuwajiban marang putusan Pengadilan Agama nomer sak mene. Dheweké kudu lapor menyang PA dhisik, sawise dibayar, sistemé bakal mbukak otomatis,” kandhané Eddy.
Eddy uga nuturake yen inovasi perlindungan wanita lan bocah iki entuk apresiasi nganti tingkat internasional. Kepara, lembaga peradilan paling dhuwur ing Ustrali utawa padha karo Mahkamah Agung wis teka mrene lan ndeleng program iki ing taun 2024.
“Iki dadi pilot project. Mahkamah Agung RI uga lagi nimang-nimang peraturan supaya program kolaborasi antarané Pengadilan Agama lan Dispendukcapil iki bisa didadekake program nasional ing saindenging Indonesia,” kandhané.
Adhedhasar data per 1 April 2026, tingkat ‘ketidakpatuhan’ marang putusan pengadilan ing Surabaya isih dhuwur. Kacathet ana 4.986 perkara nafkah anak durung rampung, dene 1.356 perkara wis dinyatakake rampung.
Jroning pemenuhan nafkah iddah, ana 5.582 tunggakan kewajiban dibandhingaké 1.865 kasus sing wis rampung. Kang kasus ketidakpatuhan paling dhuwur ana ing kategori nafkah mut’ah kanthi cacah 7.189 perkara tertunggak, dibandhingaké 2.845 kasus sing wis rampung. Minangka langkah tegas, sistem integrasi data kependudukan wis menehi notifikasi ngendhegake layanan adminduk nganti tanggung jawab dileksanakake marang 8.180 subyèk saka total 11.202 data sing lagi diawasi. (ADV)
