Komitmen Pemerintah Kota (Pemkot) Surabaya jroning mbangun sistem Satu Data sing adhedhasar Nomor Induk Kependudukan (NIK) wiwit nuduhake dampak sing saya akeh. Integrasi data kependudukan ora mung nguwatake akurasi layanan publik lan pangedume bantuan sosial, nanging uga duwe andil jroning ngrangsang tuwuhing ekonomi, mudhune angka kemiskinan, engga mundhake kualitas urip masyarakat.
Asil kuwi nguntapake Pemkot Surabaya entuk penghargaan nasional loro ing Rapat Koordinasi Nasional (Rakornas) Kependudukan lan Pencatatan Sipil 2026 sing dianakake ing Jakarta tanggal 3–4 Agustus 2026.

Surabaya oleh Dukcapil Prima Award saka Kementerian Dalam Negeri (Kemendagri) kanggo kategori kabupaten/kota kang pedhudhuke gedhe. Kajaba kuwi, Kota Pahlawan uga entuk Peringkat Pertama Nasional babagan Capaian Face Recognition (FR) Perlindungan Sosial (Perlinsos) ing Perlinsos Dukcapil Prima Award 2026, sarta mlebu ing 10 besar nasional babagan capaian aktivasi Identitas Kependudukan Digital (IKD).
Penghargaan Dukcapil Prima Award diwenehake langsung dening Menteri Dalam Negeri Tito Karnavian marang Wali Kota Surabaya Eri Cahyadi ing dina Senin (3/8/2026). Dene penghargaan Peringkat 1 FR Perlinsos ditampa dening Asisten Administrasi Umum Sekretariat Daerah Kota Surabaya Anna Fajrihatin saka Direktur Jenderal Dukcapil Kemendagri Teguh Setyabudi ing dina Selasa (4/8/2026).

Wali Kota Surabaya Eri Cahyadi nandhesake yen transformasi digital kependudukan dadi lawang utama kanggo mesthekake kabeh kabijakan lan bantuan pemerintah kena sasaran liwat prinsip One Data, One Map, One Policy.
“Data kependudukan iku lawang kapisan kanggo pemerintah supaya ngerteni sapa wargane, kepiye kondisine, lan intervensi apa sing kudu diwenehake. IKD kudu tuwuh dadi lawang layanan publik sing aman, wiwit layanan sosial, kesehatan, pendidikan, engga perizinan,” ujare Wali Kota Eri sawise nampa penghargaan.

Kanggo nyepetake implementasine ksb, Pemkot Surabaya terus nindakake layanan administrasi kependudukan adhedhasar digital tekan Balai RW supaya warga luwih gampang nindakake rekaman KTP elektronik utawa registrasi IKD. “Upaya kuwi diajab supaya warga luwih gampang entuk layanan tanpa kesusahan jarak lan wektu,” tambahé.
Implementasi Satu Data adhedhasar NIK uga nduweni pengaruh marang maneka indikator pembangunan ing Kutha Surabaya. Adhedhasar data Badan Pusat Statistik (BPS) 2025, Surabaya bisa njaga tuwuhing ekonomi sekaligus ningkatake kesejahteraan warga.
Tuwuhing ekonomi ningkat saka 5,76 persen ing taun 2024 dadi 5,87 persen ing taun 2025. Ing periode sing padha, angka kemiskinan mudhun saka 3,96 persen dadi 3,56 persen, luwih endhek tinimbang rata-rata Jawa Timur sing gedhene 9,50 persen lan nasional sing 8,47 persen.
Kajaba kuwi, BPS uga nyathet yen tuwuhing ekonomi dibarengi mudhune Tingkat Pengangguran Terbuka (TPT) saka 4,91 persen dadi 4,84 persen, sarta mudhune ketimpangan pendapatan sing katon saka Gini Ratio gedhene 0,380 dadi 0,369.
Ing babagan liya, Tingkat Partisipasi Angkatan Kerja (TPAK) mundhak saka 70,49 persen dadi 70,59 persen. Indeks Pembangunan Manusia (IPM) uga mundhak saka 84,69 dadi 85,65, luwih dhuwur tinimbang rata-rata Jawa Timur (76,13) lan nasional (75,90).
Kepala Dinas Kependudukan lan Pencatatan Sipil (Disdukcapil) Kota Surabaya Irvan Wahyudrajad ngandhakake, kekarone penghargaan kuwi dadi bukti yen Pemkot Surabaya serius mbangun ekosistem digital adhedhasar NIK lan IKD.
“NIK kuwi dudu saderma identitas pribadi, nanging dadi dhasar utama integrasi layanan publik, wiwit perizinan, pendapatan, retribusi, nganti layanan pertanahan BPN lan Perlinsos Kemensos. Penghargaan IKD Award saka Kemendagri iki nyemangati kita supaya terus ngoyak target persentase aktivasi saka total pedhudhuk wajib KTP,” ujare Irvan.
Adhedhasar data per 3 Agustus 2026, asil aktivasi IKD ing Surabaya wis nggayuh 37,24 persen saka total pedhudhuk wajib KTP lan meh nyedhaki angka 38 persen. Dene yen diitung saka warga sing wis nduweni telpon pintar, tingkat implementasi IKD wis tekan 76 persen.
Irvan ngakoni isih ana sawetara tantangan jroning ‘percepatan’ aktivasi IKD iki, wiwit saka winatese piranti, gangguan jaringan, tekan sithike pangertene warga ngenani mupangat IKD.
“Ora nduweni ponsel, nganti rasa kuwatir babagan bocore data. Nanging kanggo masalah keamanan data, kita jamin yen proses aktivasi IKD kudu divirifikasi langsung dening pemilik NIK sing gegayutan,” jlentrehe Irvan.
Mengkone, Disdukcapil Surabaya bakal ngembangake integrasi IKD karo maneka lembaga penyedia layanan publik sarta ngembangake fitur layanan administrasi kependudukan mandhiri ing aplikasi IKD.
“Selaras arahan Pak Wali Kota Eri Cahyadi, target sabanjure yaiku terus ngoyak jumlah aktivasi lan ngajak luwih akeh lembaga pangguna. Jroning sakwulan ngarep iki, kita nargetake aktivasi IKD bisa tekan 100 persen kanggo kabeh warga sing nduweni piranti ponsel sing ndhukung,” tandhese.
Kasile Surabaya nyabet posisi puncak ing uji coba nasional Perlinsos adhedhasar biometrik dituduhake liwat angka pendaftaran paling dhuwur. Sasuwene tengahe Juni engga Juli 2026, Surabaya nyathet 1.215.768 pamohon utawa Kepala Keluarga (KK) sing manfaatake teknologi FR lan pendaftaran Perlinsos liwat IKD kanggo ningkatake akurasi data penerima bantuan.
Kepala Dinas Komunikasi lan Informatika (Dinkominfo) Kota Surabaya Eddy Christijanto njelasake, sistem Perlinsos wis terintegrasi karo 14 kementerian lan lembaga, saengga bisa aweh pambagian bantuan sing luwih objektif.
“Liwat interoperabilitas data kuwi, bakal katon otomatis apa sawijining wong pantes apa ora nampa bantuan. Iki banget mbantu jajaran kecamatan lan kelurahan nemtokake penerima kanthi objektif tanpa ana unsur kekerabatan, korupsi, kolusi, utawa nepotisme (KKN),” ujare Eddy.
Dheweke njlentrehake, dinane iki data Perlinsos dimanfaatake kanggo Program Keluarga Harapan (PKH) lan Bantuan Pangan Non-Tunai (BPNT). Mengarepe, data kuwi bakal dadi rujukan kanggo maneka program pemerintah. “Wiwit saka BPJS Ketenagakerjaan, bantuan pendidikan, subsidi listrik engga Rumah Tidak Layak Huni (Rutilahu), kanthi prioritas warga ing Desil 1 tekan 4,” jlentrehe.
Mitutur Eddy, asil pendaftaran Perlinsos sing nggayuh 100 persen ing awal Agustus 2026 didhukung sawetara strategi utama. Ing antarane, nglibatake kabeh perangakat daerah (PD) lan ASN, engga pemberdayaan RT/RW minangka agen pendaftaran.
“Sabanjure sing katelu yaiku manfaatake media cetak, elektronik, media sosial, sarta ngajak influencer lokal Surabaya lan sing kapapat yaiku pengawasan lan kontrol ketat kanthi rutin dening Wali Kota Eri Cahyadi marang jajaran kewilayahan,” pungkase. (ADV)



